LUT مخفف Lookup Table است و بهعنوان یک ابزار پیشرفته در اصلاح رنگ و ویرایش ویدیو استفاده میشود. این جدول از پیش تعیینشده، مقادیر ورودی رنگ را به مقادیر خروجی تبدیل میکند تا ظاهر ویدیویی خاصی ایجاد شود. به زبان ساده، LUT رنگهای خام را تغییر میدهد و آنها را به ترکیبی از رنگها تبدیل میکند که از پیش تعیین شدهاند. این تکنیک بهویژه در فیلمسازی و عکاسی کاربرد دارد و به کاربران امکان میدهد ظاهر سینمایی یا سبک خاصی به تصاویر خود اضافه کنند.
چه زمانی باید از LUT استفاده کرد؟
LUT ها در مواقع مختلفی کاربرد دارند. اگر بخواهید یک ویدیو را با یک ظاهر رنگی خاص سازگار کنید، LUT میتواند به شما کمک کند. در فیلمبرداری، LUT ها برای تنظیم رنگ در زمان فیلمبرداری و یا پستولید استفاده میشوند. همچنین، زمانی که نیاز دارید رنگهای یک ویدیو را سریع تنظیم کنید، LUT میتواند فرآیند ویرایش را سادهتر و سریعتر کند. بهطور کلی، LUT ها برای ایجاد یک فضای بصری هماهنگ، تغییر سبک رنگی و اعمال افکتهای رنگی بر روی تصاویر و ویدیوها استفاده میشوند.
برای استفاده از LUT، کافی است آن را در نرمافزار ویرایش ویدیو یا عکس خود بارگذاری کنید. اکثر نرمافزارهای حرفهای مانند Adobe Premiere Pro، DaVinci Resolve، Final Cut Pro و photoshop از این قابلیت پشتیبانی میکنند. روند استفاده از LUT معمولاً شامل این مراحل است:
- وارد کردن فایل ویدیویی یا تصویری در نرمافزار ادیت
- اعمال یک Adjustment Layer یا ایجاد یک لایه اصلاح رنگ
- انتخاب و اعمال LUT موردنظر
- تنظیم شدت و کنتراست رنگها بر اساس نیاز پروژه
تنوع افزونه فایل LUT
LUT ها در قالب فرمتهای مختلفی ذخیره میشوند که هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند. انتخاب فرمت LUT مناسب به نرمافزار ویرایش، نوع پروژه و میزان دقت موردنیاز بستگی دارد. در ادامه، مهمترین فرمتهای LUT را بررسی میکنیم:
افزونه CUBE
CUBEرایجترین و پرکاربردترین فرمت LUT است که در اکثر نرمافزارهای حرفهای از جمله Adobe Premiere Pro، DaVinci Resolve و Final Cut Pro پشتیبانی میشود. این فرمت از دادههای سهبعدی برای اصلاح رنگ استفاده میکند و قادر است تغییرات پیچیده و دقیق در رنگها ایجاد کند. به دلیل سازگاری گسترده و کیفیت بالای پردازش رنگ، CUBE اولین انتخاب از تدوینگران و فیلمسازان حرفهای است.
3DL افزونه
3DL این فرمت که مخفف 3D Lookup Table است، توسط Autodesk و برخی نرمافزارهای تدوین و جلوههای ویژه استفاده میشود. برخلاف CUBE، که قابلیت تنظیم دقیقتری دارد، 3DL بیشتر برای تغییرات رنگی استاندارد در محیطهای کاری خاص به کار میرود. این فرمت در ابتدا توسط شرکت Autodesk توسعه داده شد و همچنان در نرمافزارهایی مانند Autodesk Flame و برخی پلتفرمهای دیگر کاربرد دارد.
افزونه LOOK
این فرمت در گذشته بیشتر در نرمافزار Adobe SpeedGrade مورد استفاده قرار میگرفت. فرمت LOOK علاوه بر اطلاعات مربوط به LUT، شامل تنظیمات بیشتری مانند تغییرات کنتراست، اشباع و منحنیهای رنگی است که امکان ایجاد استایلهای رنگی پیشرفته را فراهم میکند. هرچند که Adobe SpeedGrade دیگر توسعه داده نمیشود، اما برخی از ویژگیهای LOOK در نرمافزارهای دیگر مانند Adobe Premiere Pro ادغام شده است.
افزونه ICC & CSP
این فرمتها کمتر رایج هستند اما برای مدیریت رنگ و پروفایلهای رنگی خاص مورد استفاده قرار میگیرند. ICC (International Color Consortium Profile) معمولاً در عکاسی و چاپ دیجیتال برای کالیبره کردن رنگها بین دستگاههای مختلف مانند مانیتورها، پرینترها و دوربینها به کار میرود. فرمت CSP نیز که توسط DaVinci Resolve و برخی دیگر از نرمافزارهای ویرایش رنگ استفاده میشود، بیشتر در پروژههایی که نیاز به دقت رنگ بالا دارند، کاربرد دارد.
افزودن LUT به نرمافزار ادیت
هر نرمافزار ویرایش روش خاصی برای افزودن LUT دارد. در اینجا نحوه انجام این کار در چند نرمافزار محبوب را بهطور خلاصه توضیح میدهیم:
- :Premiere Pro از پنل Lumetri Color وارد بخش Creative شوید، روی Look کلیک کنید، و با گزینه Browse فایل LUT موردنظر را انتخاب کنید.
- DaVinci Resolve : در LUTs Panel کلیک کنید، گزینه Open LUT Folder را بزنید، فایل LUT را در پوشه موردنظر کپی کنید و با Update Lists آن را به لیست LUT ها اضافه کنید. سپس روی کلیپ اعمال کنید.
- :Photoshopاز Adjustment Layers گزینه Color Lookup را انتخاب کنید، در پنل Properties گزینه Load 3D LUT را بزنید و فایل LUT را بارگذاری کنید.
- :Final Cut Pro افکت Custom LUT را روی کلیپ در تایملاین اعمال کنید، در Inspector Panel گزینه Choose LUT را انتخاب کرده و فایل LUT را بارگذاری کنید.
سازماندهی جریان کار با LUT
برای دستیابی به بهترین نتیجه هنگام استفاده از LUT، باید یک جریان کاری منظم را دنبال کنید. ابتدا تصحیح رنگ اولیه را انجام دهید تا نور، اکسپوژر و تعادل رنگ سفید به درستی تنظیم شود. سپس LUT موردنظر را اعمال کنید تا تغییرات رنگی مشخص شوند. در مرحله بعد، در صورت نیاز، تنظیمات اضافی مانند کنتراست، روشنایی و اشباع رنگ را اصلاح کنید تا رنگها طبیعیتر و هماهنگتر شوند. در نهایت، برای دقت بیشتر، میتوانید از ماسکها و لایههای اصلاحی استفاده کنید تا تغییرات رنگی را فقط روی بخشهای خاصی از تصویر اعمال کنید. این روند باعث میشود که LUT بهطور مؤثرتری روی پروژه اعمال شده و نتایج حرفهایتری ارائه دهد.
بهطور کلی، انتخاب فرمت مناسب LUT به نرمافزار و هدف موردنظر بستگی دارد. برای ویرایش حرفهای و سینمایی، CUBEبهترین گزینه است، در حالی که برای کارهای خاص مانند پروفایلهای رنگی یا مدیریت رنگ چاپ، فرمتهای ICC و CSP گزینههای بهتری محسوب میشوند.
محدودیتهای LUT ها
با وجود اینکه LUT ها ابزارهای قدرتمندی برای اصلاح رنگ هستند، اما محدودیتهایی نیز دارند که باید در هنگام استفاده به آنها توجه کرد. یکی از مهمترین محدودیتها این است که LUT ها فیکس و از پیش تعیینشدهاند، به این معنی که برای تمام ویدیوها یا تصاویر بهخوبی کار نمیکنند و ممکن است نیاز به تنظیمات اضافی داشته باشند. علاوه بر این، برخی LUT ها میتوانند باعث کاهش جزئیات در سایهها و هایلایتها شوند، که ممکن است کیفیت کلی تصویر را کاهش دهد. همچنین، اگر نورپردازی و تنظیمات اولیه تصویر بهدرستی انجام نشود، اعمال LUT ممکن است منجر به نتایج غیرطبیعی و نامطلوب شود. از سوی دیگر، همه نرمافزارهای ویرایش از تمام فرمتهای LUT پشتیبانی نمیکنند، بنابراین لازم است قبل از استفاده، اطمینان حاصل کنید که نرمافزار شما با فرمت LUT موردنظر سازگار است. مزایا و معایب این سیستم رنگی به شرح زیر است:
| مزایا | معایب |
|---|---|
| سرعت در ویرایش رنگ: LUT ها به سرعت تغییرات رنگی مشخصی را اعمال میکنند، که باعث تسریع روند ویرایش میشود. | عدم تطابق با تمامی تصاویر: LUT ها فیکس هستند و ممکن است برای تمام ویدیوها یا تصاویر مناسب نباشند. |
| سادگی و راحتی استفاده: LUT ها به راحتی قابل اعمال هستند و نیازی به تنظیمات پیچیده ندارند. | کاهش جزئیات: برخی LUT ها ممکن است باعث کاهش جزئیات در نواحی سایهها و هایلایتها شوند. |
| تغییر سریع سبک و احساس تصویر: LUT ها به شما این امکان را میدهند که به راحتی سبک رنگی خاصی به تصویر یا ویدیو بدهید. | نتایج غیرطبیعی در صورت تنظیمات نادرست: اگر نورپردازی و تنظیمات اولیه صحیح نباشد، نتایج میتواند غیرطبیعی و نامطلوب باشد. |
| سازگاری با بسیاری از نرمافزارها: بسیاری از نرمافزارهای حرفهای ویرایش ویدیو و عکس از LUT ها پشتیبانی میکنند. | عدم پشتیبانی از برخی فرمتها: برخی از فرمتهای LUT در همه نرمافزارها پشتیبانی نمیشوند. |
ایجاد LUT اختصاصی
ایجاد LUT اختصاصی به شما این امکان را میدهد که یک LUT خاص و منحصربهفرد برای پروژههای خود بسازید که متناسب با سبک و نیازهای شما باشد. این روش برای ویرایشگران حرفهای که به دنبال تغییرات دقیقتری در رنگ و نور هستند، بسیار مفید است. برای ایجاد یک LUT اختصاصی، ابتدا باید تنظیمات رنگی خود را در نرمافزارهایی مانند DaVinci Resolve یا Photoshop بهطور دلخواه ویرایش کنید. سپس این تنظیمات را بهعنوان یک Preset یا LUT ذخیره کرده و در نهایت، فایل خروجی را در فرمتهای رایج مانند CUBE یا 3DL ذخیره کنید تا بتوانید از آن در پروژههای آینده استفاده کنید.
جمعبندی
LUT ها ابزارهای قدرتمندی برای اصلاح و تغییر رنگ در تصاویر و ویدیوها هستند که در صنعت فیلمسازی و عکاسی کاربرد زیادی دارند. با استفاده از LUT، میتوان ظاهر حرفهایتری به ویدیوها بخشید و فرآیند ویرایش را سرعت داد. بااینحال، برای گرفتن بهترین نتیجه، باید درک درستی از نحوه استفاده و محدودیتهای آن داشت. همچنین، ایجاد LUT های سفارشی میتواند یک راه عالی برای دستیابی به استایل رنگی منحصربهفرد باشد.
سلام ، ممنون از شما برای نوشتن این مقاله جامع و مفید درباره LUT ،توضیحات شما بهخوبی مفهوم LUT رو روشن کرد و نکات کاربردی که ارائه دادین، قطعا به عکاسان کمک میکنه تا کارهای خودشون رو بهبود بدن.
درود دوست عزیز نورنگاری
خوشحالم که مقاله براتون مفید بوده ممنون از حسن توجهتون 🌹🙏
سلام شما استفاده از LUTهای فنی Technical LUTs مثل تبدیل Log به Rec. 709 رو برای عکاسانی که با فرمت RAW کار میکنن و میخوان یک دید بصری اولیه داشته باشند، توصیه میکنین؟
سلام دوست عزیز نورنگاری
بله، استفاده از LUTهای فنی (Technical LUTs) برای عکاسانی که با RAW کار میکنند، کاملاً توصیه میشه.
دلیل توصیه
دید بصری اولیه (Initial Visual Feedback): فایلهای RAW دوربینهای مدرن اغلب در یک فضای Log یا Flat ذخیره میشوند تا حداکثر اطلاعات رنگی و دینامیک رنج حفظ شود. این تصاویر در ابتدا کمکنتراست و بیروح به نظر میرسند. اعمال یک LUT فنی (مثل Log به Rec. 709 یا Log به فضای رنگی مشخص) یک نمایش بصری استاندارد (Normal View) از تصویر نهایی را ارائه میدهد.
تصمیمگیری بهتر: این دید اولیه به شما کمک میکند تا در حین ویرایش و اصلاح رنگ، تصمیمات بهتری بگیرید و بدانید تصویر در محیط استاندارد پخش یا نمایش (مانند مانیتورهای Rec. 709/sRGB) چگونه خواهد بود.
غیرمخرب بودن: در نرمافزارهای RAW مانند Capture One یا Lightroom، این LUTها به صورت پروفایل رنگی اعمال میشوند و ماهیت غیرمخرب دارند. یعنی هر زمان که بخواهید میتوانید آنها را حذف یا تنظیم کنید و دادههای RAW دستنخورده باقی میمانند.
LUTهای فنی در این شرایط صرفاً ابزاری برای نمایش رنگ هستند، نه ابزاری برای استایلینگ (Styling)، و یک شروع قوی برای هر گردش کار (Workflow) RAW محسوب میشوند.
سلام اگر بخواییم از یک LUT در عکاسی استفاده کنیم، تفاوتی در کیفیت یا عملکرد بین استفاده ازش در فتوشاپ به عنوان یک لایه تنظیمات و استفاده ازش در نرمافزارهایی مثل Capture One یا Lightroom وجود داره؟
سلام دوست عزیز
تفاوت اصلی در نوع فایل و انعطافپذیری است، نه کیفیت نهایی LUT.
۱. تفاوت در نوع فایل
Lightroom/Capture One: LUTها اغلب به شکل پروفایلهای رنگی (XMP/Style) استفاده میشوند و مستقیماً روی فایل RAW اعمال میگردند. این باعث میشود بیشترین دادههای رنگی و جزئیات حفظ شوند (ویرایش غیرمخرب).
فتوشاپ (لایه Color Lookup): LUT معمولاً روی یک فایل پیکسلمحور (مانند TIFF، JPEG، یا لایهای که از RAW تبدیل شده) اعمال میشود. اگرچه به دلیل لایهبندی غیرمخرب است، اما روی دادههای خام اولیه کار نمیکند.
۲. تفاوت در عملکرد
فتوشاپ: بهترین برای ویرایش دقیق و انتخابی. میتوانید با استفاده از ماسکها یا تنظیم Opacity لایه، تأثیر LUT را در مناطق خاصی کم یا زیاد کنید.
Lightroom/Capture One: بهترین برای سرعت و مدیریت دستهای (Batch Processing). میتوانید LUT را به عنوان یک استایل یا پریست به صدها عکس همزمان اعمال کنید.
برای پردازش دستهای RAW و جریان کاری سریع، Capture One/Lightroom بهترند. برای کنترل نهایی و ترکیبهای پیچیده با لایهها، فتوشاپ برتری دارد.
سلام بهترین روش برای استفاده از LUT در یک فضای رنگی مشخص مثلا sRGB در مقابل Adobe RGB چیه؟
سلام دوست عزیز نورنگاری
بهترین روش استفاده از LUT در یک فضای رنگی مشخص، فهمیدن و رعایت فضای رنگی مبدأ (Source) و فضای رنگی مقصد (Target) آن LUT است.
شناسایی: بدانید LUT برای تبدیل از کدام فضای رنگی (مبدأ) به کدام فضای رنگی (مقصد) ساخته شده.
همخوانی: مطمئن شوید فیلم یا عکس شما در همان فضای رنگی مبدأ LUT قرار دارد.
تبدیل نهایی: اگر فضای مورد نظر شما (sRGB یا Adobe RGB) با مقصد LUT فرق دارد، یک تبدیل رنگی (Color Space Transform) بعد از LUT، برای رسیدن به sRGB/Adobe RGB اضافه کنید.
نکته: اکثر LUTها برای Rec. 709 (نزدیک به sRGB) طراحی شدهاند. اگر خروجی نهایی Adobe RGB میخواهید، تبدیل نهایی از Rec. 709 به Adobe RGB ضروری است.
سلام یک سوال در مورد تفاوتهای اساسی دارم میشه گفت LUTها بیشتر ابزاری برای look هستن، در حالی که پریستها بیشتر برای Correction رنگ کاربرد دارن؟
سلام دوست عزیز
به طور کلی میتوان گفت:
LUT ها (Look Up Tables): بیشتر ابزاری برای ایجاد “Look” (ظاهر و استایل رنگی) و تغییر اساسی در تونالیته هستند.
پریستها (Presets): بیشتر برای “Correction” (تصحیح رنگ، نوردهی، وضوح) و اعمال تنظیمات پایه عکاسی کاربرد دارند.