تحلیل فنی یا تصمیمات سیاسی؟
از حدود ۱۹ روز قطعی گسترده اینترنت بینالملل در ایران میگذرد و هنوز اتصال پایدار به شبکه جهانی برقرار نشده است. مقامهای وزارت ارتباطات بارها توضیح دادهاند که برگرداندن اینترنت «پیچیده، حساس و زمانبر» است، اما کارشناسان شبکه میگویند واقعیت موضوع ممکن است کمی متفاوت باشد.
روایت رسمی: اتصال اینترنت کار سختی است
وزارت ارتباطات و رسانههای نزدیک به حاکمیت تاکید کردهاند که بازگرداندن اینترنت جهانی به وضعیت قبل یک فرآیند ساده نیست و نمیتوان آن را با فشار یک دکمه انجام داد. از دیدگاه آنها، باید مسیرهای بینالمللی و فیلترینگ جدید را بررسی و تست کرد تا اتصال مطمئن برقرار شود.
نظر کارشناسان: فراتر از پیچیدگی فنی
کارشناسان شبکه معتقدند که قطع و وصل اینترنت دیگر مانند گذشته فرآیندی متمرکز و ساده نیست. به گفته برخی تحلیلگران، معماری جدید اینترنت ایران دستخوش تغییر شده و تصمیمگیران مختلفی در مسیر بازگرداندن اتصال نقش دارند، به همین دلیل حتی خود متخصصان نیز دقیقاً نمیدانند چه اتفاقی در شبکه رخ میدهد.
یکی از تحلیلگران میگوید که بازگرداندن پروتکلهای بینالمللی، جدولهای مسیریابی و تنظیمات فیلترینگ نیاز به زمان دارد، اما این خودِ تغییرات ساختاری و تصمیمات سیاستگذاری است که باعث طولانیتر شدن وضعیت شده است — نه صرفاً «پیچیدگی فنی».
اینترنتی که متفاوتتر از گذشته شد
کارشناسان معتقدند که اینترنت ایران اکنون وارد دورهای شده که قطع و وصل آن دیگر مانند قبل عمل نمیکند. در گذشته میشد اینترنت را از مرزها مسدود یا باز کرد، اما اکنون با مدلهای جدیدی از شبکه و سیاستهای کنترل دسترسی روبهرو هستیم که بازگرداندن کامل سرویس را دشوارتر کردهاند.
نتیجهگیری: فنی یا سیاسی؟
اگرچه وصلکردن اینترنت به ذات پیچیدهتر از قطعکردن است، کارشناسان معتقدند که طولانی شدن بیش از چند روز قطعی تنها به چالشهای فنی مرتبط نیست. به نظر میرسد برخی تصمیمات ساختاری و سیاستهای جدید شبکه نقش مهمی در وضعیت فعلی دارند، بهویژه زمانی که صحبت از بازگرداندن اینترنت با کنترلها و محدودیتهای تازه باشد.
