در این مقاله، قدم به قدم به شما آموزش میدهیم که چگونه با کمترین امکانات، بوکههایی با اشکال دلخواه بسازید و دنیایی از خلاقیت را به عکسهای خود اضافه کنید. همچنین، نمونههای الهامبخشی را با شما به اشتراک میگذاریم تا ایدههای جدیدی برای عکاسی پیدا کنید. پس با ما همراه باشید!
بوکه سفارشی چیست و چه کاربردی دارد؟

بوکه (Bokeh) واژهای ژاپنی به معنای «تاری» است. در عکاسی، از این اصطلاح برای توصیف قسمتهای خارج از فوکوس یک تصویر استفاده میشود. هر تصویری دارای عمق میدان است، یعنی محدودهای که در آن عناصر تصویر به صورت واضح و شارپ دیده میشوند. عکسهایی با عمق میدان کم، پسزمینهای تار و محو (بوکه قوی) دارند، در حالی که در عکسهایی با عمق میدان زیاد، تقریباً تمام تصویر در فوکوس است و بوکه کمتری دیده میشود.
بسیاری از عکاسان، بوکههای نرم و یکدست را میپسندند، زیرا علاوه بر زیبایی بصری، به برجسته کردن سوژه اصلی نیز کمک میکنند. عکاسان پرتره اغلب برای افزایش کیفیت و میزان بوکه در تصاویر خود تلاش میکنند. برای این منظور، معمولاً از روشهای زیر استفاده میکنند:
- استفاده از لنزهای با فاصله کانونی بلند و/یا نزدیک شدن به سوژه
- باز کردن دیافراگم لنز تا f/2.8 یا بیشتر
- ایجاد فاصله قابل توجه بین سوژه و عناصر پسزمینه
اگرچه با این تنظیمات میتوانید شدت بوکه را افزایش دهید، اما تغییر شکل آن به این سادگیها امکانپذیر نیست. شکل بوکه به طور معمول توسط تیغههای دیافراگم لنز تعیین میشود و به همین دلیل، معمولاً دایرهای (یا تقریباً دایرهای) است. اما اگر میخواهید بوکههایی با اشکال متفاوت داشته باشید، باید روش دیگری را امتحان کنید. تکنیک بوکه سفارشی به شما این امکان را میدهد که شکل تیغههای دیافراگم لنز خود را به نوعی دور بزنید و بوکههایی با اشکال دلخواه ایجاد کنید.
ایده اصلی این تکنیک بسیار ساده است: شما یک فیلتر (دستساز) با یک برش خلاقانه ایجاد میکنید و سپس آن را جلوی لنز خود قرار میدهید. در بخش بعدی، مراحل ساخت این فیلتر را به طور کامل شرح خواهیم داد.
آموزش گام به گام ساخت اشکال بوکه سفارشی

ساخت بوکههای سفارشی نه تنها آسان است، بلکه سرگرمکننده نیز هست و میتوانید از وسایل سادهای که در خانه دارید برای این کار استفاده کنید. وسایل مورد نیاز:
لیست وسایل مورد نیاز
- یک دوربین عکاسی
- یک لنز با دیافراگم باز (هرچه دیافراگم لنز بازتر باشد، بهتر است. اگر لنز فوقالعاده سریعی ندارید، از بازترین دیافراگم موجود استفاده کنید)
- درب لنز
- یک ورق مقوای مشکی (یا کاغذ پوستر)
- قیچی
- یک کاتر یا چاقوی تیز
- یک قلم یا مداد
- پرگار (اختیاری)
گام 1: ساخت فیلتر کاغذی

ابتدا درب لنز را روی مقوای مشکی قرار دهید و با دقت، با یک قلم دور لبه بیرونی آن را بکشید. (روش جایگزین: میتوانید قطر لنز خود را اندازهگیری کنید، پرگار را روی اندازه صحیح تنظیم کرده و یک دایره روی مقوا رسم کنید.) سپس با استفاده از قیچی، دایرهای را که کشیدهاید، برش دهید. دقت کنید که دایره باید به خوبی در مقابل لنز شما قرار بگیرد. معمولاً المنت جلویی لنز کمی (حدود 0.5 میلیمتر) از درب لنز کوچکتر است، بنابراین ممکن است لازم باشد لبههای دایره را کمی کوتاه کنید تا کاملاً محکم شود. توصیه میکنیم یک زبانه کوچک در یک طرف دایره باقی بگذارید تا بعداً بتوانید فیلتر را راحتتر بیرون بکشید.
گام 2: برش شکل بوکه

تصمیم بگیرید که چه شکلی را میخواهید به عنوان بوکه در عکسهای خود داشته باشید. این شکل میتواند هر چیزی باشد: یک درخت، یک مثلث، یک قلب، یک پرنده، یا یک ستاره. با این حال، هرچه طرح سادهتر باشد، برش آن نیز آسانتر خواهد بود. پیشنهاد میکنیم با اشکال سادهای مانند ستارههای پنج پر، مثلثها، قلبها، یا صلیبها شروع کنید. سپس، در مرکز دایرهای که بریدهاید، طرح شکل مورد نظر خود را بکشید.
به این نکته مهم توجه داشته باشید که شکل نباید خیلی بزرگ یا خیلی کوچک باشد. اگر شکل خیلی کوچک باشد، نور زیادی را مسدود میکند و اگر خیلی بزرگ باشد، اثر آن در عکسها قابل مشاهده نخواهد بود. تعیین اندازه مناسب ممکن است کمی آزمون و خطا داشته باشد، اما توصیه میکنیم شکل را بین 5 تا 20 میلیمتر در نظر بگیرید.
در نهایت، با استفاده از کاتر، شکل مورد نظر خود را با دقت برش دهید! مطمئن شوید که لبههای اضافی و ناهموار را به خوبی تمیز میکنید، زیرا هرگونه نقص در شکل، در بوکههای نهایی ظاهر میشود.
گام 3: نصب فیلتر روی لنز
در این مرحله، شما باید یک فیلتر با برش بوکه سفارشی داشته باشید. فیلتر را بردارید و آن را به آرامی روی جلوی لنز فشار دهید تا محکم در جای خود قرار گیرد. اگر متوجه شدید که فیلتر به خوبی جا نمیافتد، میتوانید لبهها را کمی بیشتر کوتاه کنید یا فرآیند را از ابتدا شروع کنید. مراقب باشید که فیلتر را با دقت نصب کنید، زیرا لنزها شکننده هستند و نمیخواهید به المنت جلویی آسیب برسانید.
گام 4: تنظیمات دوربین و عکاسی
برای اینکه بتوانید از بوکههای سفارشی خود به بهترین شکل استفاده کنید، توصیه میکنیم تنظیمات دوربین خود را به صورت زیر تغییر دهید. ابتدا، دوربین خود را روی حالت اولویت دیافراگم (Aperture Priority) یا حالت دستی (Manual) قرار دهید، سپس مقدار f-stop را به کمترین مقدار ممکن تنظیم کنید. از آنجایی که فیلتر، مقداری از نور را مسدود میکند، ممکن است نیاز داشته باشید سرعت شاتر را کاهش دهید و/یا ISO را افزایش دهید. برای داشتن عکسهایی واضحتر و با کیفیتتر، پیشنهاد میکنیم از سه پایه استفاده کنید. اگر سه پایه ندارید، میتوانید دوربین خود را روی یک سطح ثابت مانند میز قرار دهید.
به یاد داشته باشید که فقط نقاط نوری خارج از فوکوس (یعنی بوکه) تحت تأثیر فیلتر قرار میگیرند. بنابراین، بهتر است لنز خود را روی حالت فوکوس دستی (Manual Focus) تنظیم کنید و سپس نقطه فوکوس را تا حد امکان به جلوی دوربین نزدیک کنید. توصیه میکنیم در هنگام عکاسی از سوژههای مختلف، با نقاط فوکوس متفاوت آزمایش کنید. اگر میخواهید بوکههایی با جلوه دراماتیک داشته باشید، سعی کنید در شب عکاسی کنید و لنز خود را به سمت منابع نوری مختلف مانند چراغهای خیابان، چراغهای تزئینی، و چراغهای خودرو نشانه بگیرید.
به طور مرتب عکسهای خود را روی صفحه نمایش LCD دوربین بررسی کنید تا مطمئن شوید که تنظیمات به درستی انجام شدهاند. همچنین میتوانید از عکاسی از اشیاء بازتابنده، ریسههای نور، و حتی پولکها لذت ببرید.
سوالات متداول در مورد بوکه سفارشی
چرا بوکه من شکل دلخواه را ندارد؟
اندازه و محل برش روی فیلتر کاغذی شما اهمیت زیادی دارد. برش باید به اندازه کافی کوچک باشد تا اثر بوکه قابل مشاهده باشد، اما نه آنقدر کوچک که نور کافی از آن عبور نکند. همچنین، دقت کنید که برش شما کاملاً تمیز و مرتب باشد، زیرا هرگونه نقص در شکل نهایی بوکه ظاهر میشود.
چه لنزی برای ساخت بوکه سفارشی مناسب است؟
لنزهایی با دیافراگم باز (مانند f/1.8 یا f/2.8) برای ایجاد بوکه سفارشی ایدهآل هستند، زیرا عمق میدان کمتری ایجاد میکنند و به شما امکان میدهند پسزمینه را بیشتر محو کنید. هرچه دیافراگم بازتر باشد، اثر بوکه قویتر خواهد بود.
جمعبندی و گام بعدی
ساخت بوکه سفارشی، راهی خلاقانه و جذاب برای افزودن جلوههای بصری منحصربهفرد به عکسهای شماست. با استفاده از وسایل ساده و کمی حوصله، میتوانید اشکال بوکه دلخواه خود را ایجاد کرده و تصاویر خود را به سطح جدیدی ارتقا دهید. به یاد داشته باشید که اندازه و شکل برش روی فیلتر کاغذی، دیافراگم لنز، و فاصله فوکوس همگی بر نتیجه نهایی تاثیرگذار هستند. پس، خلاقیت به خرج دهید، آزمایش کنید و از این فرآیند لذت ببرید!
حالا نوبت شماست! چه نوع عکسهای بوکهای را میخواهید خلق کنید؟ آیا نکته یا تجربهای در زمینه ساخت بوکه سفارشی دارید که مایل باشید با ما به اشتراک بگذارید؟ نظرات و پیشنهادات خود را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید!
