وداع با چهرههایی که تاریخ بصری جهان را شکل دادند
سال ۲۰۲۵ با فقدان چند تن از تأثیرگذارترین عکاسان جهان همراه بود؛ هنرمندانی که آثار ماندگارشان، از مستندهای اجتماعی و محیطزیستی گرفته تا تصاویر نمادین مد، فرهنگ و زندگی روزمره، نقشی مهم در شکلگیری حافظه بصری جهان ایفا کردند.
در این گزارش، نگاهی داریم به برخی از چهرههای برجسته دنیای عکاسی که در سال ۲۰۲۵ درگذشتند و میراثی که از خود بر جای گذاشتند.
سباستیائو سالگادو | Sebastião Salgado
راوی رنج، مهاجرت و طبیعت
سباستیائو سالگادو (۱۹۴۴–۲۰۲۵)، عکاس برجسته برزیلی، بهخاطر تصاویر سیاهوسفید قدرتمندش با محوریت کار، مهاجرت، جنگ و محیطزیست شناخته میشود.
او که در ابتدا اقتصاددان بود، در دهه ۱۹۷۰ به عکاسی روی آورد. پروژههای شاخص او مانند Workers، Migrations و Genesis با مقیاسی حماسی و نگاهی اخلاقمحور، به آثار مرجع عکاسی مستند تبدیل شدند.
سالگادو عضو قدیمی آژانس Magnum Photos بود و به بیش از ۱۲۰ کشور سفر کرد. این سفرهای طاقتفرسا، در کنار ابتلا به مالاریا در اندونزی که منجر به یک بیماری خونی شد و همچنین آسیب ستون فقرات در جریان جنگ استقلال موزامبیک، سلامت او را بهشدت تحت تأثیر قرار داد.
مارتین پار | Martin Parr
ثبت زندگی روزمره با نگاهی طنزآمیز و بیرحمانه
مارتین پار (۱۹۵۲–۲۰۲۵) در همین ماه درگذشت و موجی از واکنشهای احساسی را در میان دوستداران عکاسی برانگیخت. این عکاس بریتانیایی، استاد تبدیل امر عادی به امری خارقالعاده بود.
پار با تصاویر رنگی، استفاده از فلاش و نگاهی کنایهآمیز، مفاهیمی چون مصرفگرایی، اوقات فراغت و طبقات اجتماعی را به چالش کشید. عکسهای او از گردشگران، ساحلنشینان، غذا و آیینهای روزمره، مرزهای سنتی عکاسی مستند را جابهجا کرد.
او عضو قدیمی و بعدها رئیس مگنوم فوتوز بود و نقشی کلیدی در بازتعریف عکاسی مستند معاصر داشت.
اولیویرو توسکانی | Oliviero Toscani
چهرهای جنجالی در مرز تبلیغات و سیاست
اولیویرو توسکانی (۱۹۴۲–۲۰۲۵) بیش از همه بهعنوان مدیر هنری برند بنتون شناخته میشود. او در دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، کمپینهایی جسورانه و بحثبرانگیز خلق کرد که به موضوعاتی چون نژادپرستی، جنگ، مذهب، ایدز و مجازات اعدام میپرداختند.
آثار توسکانی مرز میان عکاسی تجاری و پیامهای سیاسی را از میان برداشت و مخاطبان جهانی را وادار به مواجهه با واقعیتهای تلخ کرد.
او در ژانویه ۲۰۲۵ و پس از ابتلا به بیماری نادر آمیلوئیدوز درگذشت.
جین گودال | Jane Goodall
وقتی عکاسی، علم را به زبان احساس ترجمه میکند
دکتر جین گودال (۱۹۳۴–۲۰۲۵) بیشتر بهعنوان برجستهترین متخصص شامپانزهها در جهان شناخته میشود، اما عکاسی نقشی کلیدی در پژوهشهای او داشت.
تصاویر ثبتشده در تحقیقات میدانیاش، شواهد بصری مهمی از زندگی اجتماعی پیچیده شامپانزهها ارائه داد؛ از استفاده از ابزار گرفته تا احساسات و روابط خانوادگی. این عکسها باعث شدند مردم شامپانزهها را نه صرفاً سوژههای علمی، بلکه موجوداتی آگاه و دارای شخصیت ببینند.
بسیاری از تصاویر مشهور گودال توسط همسر اولش، هوگو ون لاویک ثبت شده و در کتابها، مستندها و سخنرانیها منتشر شدند. دکتر گودال در اکتبر ۲۰۲۵ درگذشت.
برنگو گاردین | Berengo Gardin
شاهد دوران خود، عکاس جامعه پس از جنگ ایتالیا
برنگو گاردین (۱۹۳۰–۲۰۲۵) که از او بهعنوان «کارتیه برسون ایتالیا» یاد میشد، خود را «شاهد عصر خویش» میدانست. او جامعه ایتالیا پس از جنگ جهانی دوم را با نگاهی مستند ثبت کرد و بیش از ۲۵۰ کتاب منتشر نمود.
گاردین که عمیقاً تحت تأثیر آنری کارتیه برسون بود، این مقایسه را افتخاری بزرگ میدانست. او در ماه اوت ۲۰۲۵ درگذشت.
میشل سینگر راینر | Michele Singer Reiner
عکاسی در سایه سینما
میشل سینگر راینر (۱۹۵۵–۲۰۲۵) اوایل این ماه در شرایطی تلخ درگذشت. اگرچه همسرش راب راینر کارگردان و بازیگر مشهوری بود، اما میشل خود عکاسی توانمند بود که تصاویرش میلیونها نفر را تحت تأثیر قرار داد.
از شناختهشدهترین آثار او، عکسهای پشتصحنه فیلم Misery (1990) است که بهطرزی درخشان فضای وحشت شخصیت کتی بیتس را به تصویر کشید. او همچنین از پروژههای سینمایی و حتی بازیهای ویدیویی اولیه عکاسی کرده بود.
دیوید لینچ | David Lynch
تأثیرگذار بر عکاسی، فراتر از مدیوم
دیوید لینچ (۱۹۴۶–۲۰۲۵) بیشتر بهعنوان فیلمساز شناخته میشود، اما تأثیر او بر عکاسی انکارناپذیر است. لینچ از عکاسانی چون دایان آربوس و ویلیام اگلستون الهام میگرفت و خود نیز الهامبخش نسل جدیدی از عکاسان شد.
عکاسانی مانند گرگوری کرودسن و تاد هایدو بارها از لینچ بهعنوان منبع الهام یاد کردهاند. کرودسن پس از درگذشت لینچ نوشت: «اولین باری که Blue Velvet را دیدم، زندگیام تغییر کرد.»
منابع :
