هجدهمین دوره از رقابتهای برندگان نهایی جوایز جهانی عکاسی سونی، با برگزاری مراسمی باشکوه در لندن جشن گرفته شد. در این مراسم، ده برنده در بخشهای حرفهای، به خاطر آثار برجسته خود در ژانرهای مختلفی چون معماری، حیات وحش، پرتره و منظره مورد تقدیر قرار گرفتند. هر کدام از این برندگان همچنین در رویداد “Insights” که شامل یک روز گفتوگو و سخنرانیهای تخصصی در صنعت عکاسی بود، شرکت کردند و به عنوان جایزه، تجهیزات تصویربرداری دیجیتال سونی را دریافت نمودند.
زد نلسون، عکاس بریتانیایی، به عنوان «عکاس سال» برای پروژهی مستند شش سالهاش با عنوان توهم آنتروپوسن انتخاب شد. این پروژه به بررسی چگونگی تأثیرگذاری انسان بر طبیعت و شبیهسازی آن در جهانی هرچه بیشتر مصنوعی میپردازد. نلسون فرصت خواهد داشت تا در نمایشگاه جوایز جهانی عکاسی سونی ۲۰۲۶، مجموعه آثار جدیدی را به نمایش بگذارد.
در بخشهای دیگر:
- اولیویه اونیا برای ثبت تصویری از اجرای سنتی سوارکاری مراکشی، عنوان «عکاس سال بخش آزاد» را به دست آورد.
- میکائلا ویدیوا مدینا با مجموعه عکسی درباره زنان زندانی در زندانهای شیلی، عنوان «عکاس دانشجویی سال» را کسب کرد.
- دنیل دیان-جی وو نیز با تصویری سیلوئت از اسکیتسواری در غروب ساحل ونیز، کالیفرنیا، عنوان «عکاس نوجوان سال» را از آن خود کرد.
همچنین سوزان مایزلَس، عکاس مستند برجسته، جایزه «سهم برجسته در عکاسی» را دریافت کرد. بیش از ۶۰ تصویر از آثار او، همراه با بیش از ۳۰۰ چاپ از آثار برندگان مقامهای دوم و سوم این رقابتها، از ۱۷ آوریل تا ۵ مه در سامرست هاوس لندن به نمایش گذاشته خواهند شد.
عکاس سال: زد نلسون
عنوان مجموعه: توهم آنتروپوسن
در بازهای بسیار کوتاه از تاریخ زمین، انسانها تغییراتی در سیاره ایجاد کردهاند که در دهها میلیون سال گذشته بیسابقه بوده است. دانشمندان این دوره را “آنتروپوسن” مینامند – عصر انسان. زمینشناسان آینده شواهد این تأثیر عظیم انسانی را در لایههای سنگی خواهند یافت: از انباشت عظیم پلاستیکها گرفته تا پیامدهای ناشی از سوختهای فسیلی و تودههای عظیم بتن که برای ساخت شهرهایمان استفاده شده است.
ما با نابودی زیستگاهها، جانوران و گیاهان را به سوی انقراض سوق دادهایم و ارتباط خود را با سرزمینی که روزگاری در آن آزادانه میزیستیم، قطع کردهایم. با این حال، ما نمیتوانیم با ابعاد واقعی این فقدان روبهرو شویم. در درونمان هنوز میل به ارتباط با طبیعت وجود دارد. «بنابراین، در حالی که جهان اطرافمان را ویران میکنیم، به استادان خلق تجربههای مصنوعی و صحنهپردازیشده از طبیعت بدل شدهایم – نمایشی اطمینانبخش، یک توهم.»
زد نلسون طی شش سال و در چهار قاره، به بررسی این موضوع پرداخته که چگونه ما خود را در محیطهای هرچه بیشتر ساختگی و مدیریتشده غوطهور میکنیم تا تأثیرات مخرب خود بر طبیعت را پنهان کنیم.
عکاس برتر بخش آزاد: دسته حرکت
عنوان مجموعه: تبوریده: سقوط
بسیاری از تصاویر ثبتشده از مراسم سنتی «تبوریده» مراکش، سوارکارانی را به تصویر میکشند که هنگام تاخت، تفنگهای خود را شلیک میکنند. با این حال، الیویه اونیا در این عکس تلاش کرده است جنبهی دیگری از این مراسم را به نمایش بگذارد: نشان دادن میزان خطرناکی که هنگام سقوط سوارکار از اسب میتواند رخ دهد.
برنده بخش معماری و طراحی
عنوان مجموعه: پروژه توالت توکیو
پروژه توالت توکیو یک طرح بازسازی شهری در منطقه شیبویای توکیو، ژاپن است که بر طراحی و ساخت سرویسهای بهداشتی عمومی مدرن تمرکز دارد تا مردم را به استفاده از آنها تشویق کند. این ساختمانهای متمایز، به اندازهی کارکرد عمومیشان، آثاری هنری نیز محسوب میشوند. تصاویر این مجموعه بخشی از یک پروژهی گستردهتر برای مستندسازی زیباییشناسی معماری این سازهها در محیط شهریشان هستند.
برنده بخش خلاقیت
عنوان مجموعه: بازگشت ری (Rhi-Entry)
در طول تاریخ، ۱۱۷ میلیارد انسان به یک ماه واحد خیره شدهاند، اما تنها ۲۴ نفر – همگی مردانی آمریکایی – سطح آن را از نزدیک دیدهاند. در دوران پاندمی کووید-۱۹، این هنرمند با یک فرصت استثنایی مواجه شد: ثبتنام در پروژهی اقامت هنری نهایی به نام dearMoon. در سال ۲۰۱۸، میلیاردر و کلکسیونر هنری ژاپنی، یوساکو مازاوا، جستجوی جهانی خود را برای انتخاب هشت هنرمند جهت همراهی در یک ماموریت یک هفتهای به مدار ماه با سفینهی استارشیپ اسپیساکس آغاز کرد – نخستین مأموریت غیرنظامی به اعماق فضا.
مسیر پروازی این مأموریت مشابه سفر مشهور آپولو ۸ در سال ۱۹۶۸ بود؛ سفری که باعث شد فضانورد بیل اندرز پیشنهاد کند که «باید شاعران را میفرستادند» تا احساس شگفتی آن لحظه را بهتر ثبت کنند. در سال ۲۰۲۱، ریانون آدام از میان یک میلیون داوطلب، به عنوان تنها عضو زن این مأموریت انتخاب شد، با فرصتی برای تحقق رؤیایی به ظاهر غیرممکن. او به مدت سه سال خود را به دنیای صنعت فضا غرق کرد، اما در ژوئن ۲۰۲۴، مازاوا به طور ناگهانی مأموریت را لغو کرد و خدمه را با زندگیهایی نیمهکاره و دنیایی از امیدهای فروپاشیده تنها گذاشت.
برنده بخش پروژههای مستند
عنوان مجموعه: جوانان تقسیمشده بلفاست (Divided Youth of Belfast)
«اگر در بالای خیابانم، پشت حصار آهنی موجدار به دنیا آمده بودم، بریتانیایی میشدم. باورکردنی نیست. تمام تصورم از خودم ( وابستگیهایم به فرهنگ، میراث، مذهب، ملیگرایی و سیاست ) تنها یک تصادف تولد است. تنها یک خیابان با تولد به عنوان “دشمنم” فاصله داشتم.»
توبی بیندر اشاره میکند: «به ندرت میتوان کشوری دیگر در اروپا یافت که یک درگیری گذشته، هنوز اینچنین در زندگی روزمره جاری باشد، همانند ایرلند شمالی.» این شکافها تنها در موانع فیزیکی (دیوارها و حصارها )خلاصه نمیشوند، بلکه در اعماق روان جامعه نیز ریشه دارند.
بیندر طی سالها، رشد جوانانی را مستند کرده است که همگی پس از امضای توافقنامه صلح به دنیا آمدهاند، اما همچنان تحت فشار و تنشهای بیننسلی، در محلههای پروتستان و کاتولیک رشد میکنند.
برنده بخش منظره (Landscape)
عنوان مجموعه: لایههای زمان (The Strata of Time)
این پروژه تماشاگران را دعوت میکند تا دربارهی معنای رشد یک کشور و مزایا و معایب همراه با آن تأمل کنند؛ آن هم از طریق همپوشانی عکسهای آرشیوی دهههای ۱۹۴۰ تا ۱۹۶۰ بر روی تصاویر امروزی از همان مکانها.
در اوایل دورهی رشد اقتصادی سریع ژاپن (۱۹۴۵ تا ۱۹۷۳)، بهای رفاه، آلودگی گسترده در بسیاری از نقاط کشور بود. همچنین، به دلیل ویژگی جزیرهای ژاپن و محدودیتهای منابع زمینی، توزیع جمعیت به شکل نامتوازنی صورت گرفت.
برنده بخش پرتره (Portraiture)
عنوان مجموعه: امکومبا (M’kumba)
امکومبا یک پروژه در حال انجام است که تابآوری جوامع آفرو-برزیلی را در برابر تعصب مذهبی محلی به تصویر میکشد. نام این پروژه از واژهای باستانی از زبان کونگو برای رهبران معنوی گرفته شده که بعدها توسط جامعه محلی تحریف شد تا باورهای دینی آفریقایی را تحقیر کند.
طی بیش از ۳۰۰ سال، حدود ۵ میلیون نفر از مردم آفریقا به برزیل منتقل شدند. آنان آزادی خود را از دست دادند و باورهای معنویشان تحت سرکوب ایدئولوژیهای استعماری قرار گرفت. تا سال ۱۹۷۰، مذاهب آفرو-برزیلی همچنان مجرمانه تلقی میشدند و به دلیل تبعیض دیرینه، این جوامع هنوز هم با خشونت مواجهاند؛ تنها در سال ۲۰۲۴ بیش از ۲ هزار حمله گزارش شده است.
با وجود اینکه ۵۶ درصد از جمعیت برزیل دارای تبار آفریقایی هستند، کمتر از ۲ درصد از آنان به دلیل ترس از آزار و اذیت، هویت مذهبی آفرو را آشکار میکنند.
گوی کریست که خود کارآموز کشیشی مذهبی آفرو است، قصد داشت نسل جوان و پرافتخاری را به تصویر بکشد که نمایندهی خدایان و اسطورههای آفریقایی هستند. این پروژه از طریق تصاویری صمیمی، هم به مبارزه با تعصبات میپردازد و هم این سنتهای معنوی را به عنوان بخش جداییناپذیر از هویت فرهنگی برزیل جشن میگیرد.
برنده بخش عکسهای بیجان (Still Life)
عنوان مجموعه: هنوز در انتظار (Still Waiting)
هنوز در انتظار مجموعهای از کولاژها است که لحظات توقف و انتظار را به تصویر میکشد. این تصاویر فضایی گذرا بین رویدادها را نمایش میدهند؛ مرزی که در آن زمان به نظر کش میآید و معانی همچنان ثابت نشدهاند. همجواری اشیاء در این فضا جای تفسیر را باز میگذارد و به پروازهای خیالانگیز دعوت میکند. همه چیز معلق است، در حالتی شکننده از تعادل که احساس مداخله قریبالوقوع را ایجاد میکند. تصاویر تنها کسری از ثانیه از یک اقدام تصمیمساز فاصله دارند و در لحظهای زودگذر از سکون باقی میمانند؛ یک نفس پیش از آنکه دنیا دوباره حرکت کند.
عکاس جوان سال
عنوان تصویر: کسوف حرکت (Eclipse of Motion)
دانیل دیان-جی وو این عکس را در تعطیلات تابستانی ۲۰۲۴ در اسکیتپارک ونیس بیچ در لس آنجلس، در زمان ساعت طلایی (غروب) گرفت. عکاس این تصویر را از یک اسکیتباز در حال پرش، با سایهای در برابر غروب آفتاب ثبت کرد که انرژی خام آن لحظه را بیان میکند. او میگوید این تصویر “احساس شور و آزادی را به من منتقل کرد.”
نتیجهگیری
هجدهمین دوره جوایز جهانی عکاسی سونی، همچنان بهعنوان یک پلتفرم برجسته برای معرفی آثار خلاقانه و شگفتانگیز عکاسان در سطح جهانی شناخته میشود. از پروژههای مستند گرفته تا عکاسی معماری، هر یک از برندگان توانستند نشان دهند که عکاسی نه تنها یک هنر است بلکه ابزاری قدرتمند برای انتقال پیامهای اجتماعی و فرهنگی میباشد.
منابع :
