بوکه، یکی از شناختهشدهترین مفاهیم در عکاسی است؛ واژهای ژاپنی که به جلوهی محوی پسزمینه در عکسها اشاره دارد. اگرچه بوکه سالها بهعنوان پیامد طبیعی دیافراگم باز شناخته میشد، اما طی دهه اخیر، به عنصر خلاقانهای تبدیل شده که عکاسان با دقت، آن را طراحی میکنند. کنترل بر بوکه تاکنون عمدتاً وابسته به نوع لنز و شرایط نوری بود، اما شرکت Voigtländer با معرفی لنز جدید Portrait Heliar 75mm f/1.8، امکان «تنظیم دستی نوع بوکه» را به عکاسان ارائه داده است.
این لنز با قابلیت کمسابقه تنظیم انحراف کروی (Spherical Aberration) به کاربر اجازه میدهد تا حالت بوکه را در حین عکاسی کنترل کند. چنین امکانی میتواند جریان جدیدی در طراحی نوری لنزها و رویکرد عکاسان به بوکه ایجاد کند.
Voigtländer برند کلاسیک با نگاهی مدرن:
Voigtländer، برند افسانهای آلمانی، یکی از قدیمیترین نامها در دنیای عکاسی محسوب میشود. این شرکت در سال 1756 تأسیس شد و اولین لنزهای آن در قرن نوزدهم وارد بازار شدند. امروزه امتیاز تولید لنزهای Voigtländer در اختیار شرکت ژاپنی Cosina قرار دارد.
Cosina در دهههای اخیر توانسته ترکیب موفقی از کیفیت ساخت کلاسیک و مهندسی اپتیک مدرن را ارائه دهد. لنزهای Voigtländer، بهویژه در سریهای Classic و Nokton، بین علاقهمندان به عکاسی دستی، عکاسان خیابانی و پرترهکاران حرفهای بسیار محبوب هستند. کیفیت بالای ساخت، بدنه فلزی، و تمرکز بر طراحیهای نوری خاص، ویژگیهایی است که این برند را از سایر رقبا متمایز میسازد.
معرفی لنز Voigtländer Portrait Heliar 75mm f/1.8
این لنز جدید، بخشی از سری مانوال فوکوس Voigtländer برای مانت Leica M است که با آداپتورهای مناسب، قابلیت استفاده بر روی مانتهای Sony E، Nikon Z، canon RF و حتی Fujifilm GFX را دارد. اما چیزی که آن را خاص کرده، نه فقط طراحی کلاسیک و دیافراگم باز، بلکه حلقه اختصاصی برای تنظیم بوکه است.
مشخصات فنی
لنز Voigtländer Portrait Heliar 75mm f/1.8 یک لنز پرتره دستی با مانت Leica M است که امکان استفاده با آداپتور روی دوربینهای بدون آینه نیز دارد. این لنز فاصله کانونی ۷۵ میلیمتری و دیافراگم باز f/1.8 دارد که تا f/16 بسته میشود. طراحی نوری آن شامل ۶ عدسی در ۳ گروه است و ۱۲ تیغه دیافراگم دارد. حداقل فاصله فوکوس آن ۸۰ سانتیمتر و وزنش حدود ۴۰۰ گرم است. ویژگی منحصربهفرد آن، حلقهای برای تنظیم انحراف کروی و کنترل خلاقانه بوکه است.
| مقدار | ویژگی |
| 75 میلیمتر | فاصله کانونی |
| f/1.8 – f/16 | دیافراگم |
| 6 عنصر در 3 گروه | ساختار نوری |
| 0.8 متر | حداقل فاصله فوکوس |
| 12 تیغه | تیغههای دیافراگم |
| 400 گرم | وزن |
| دستی | نوع فوکوس |
| تنظیم کرویشدگی (Spherical Aberration Dial) | سیستم کنترل بوکه |
| Leica M )قابل استفاده روی سیستمهای بدون آینه با آداپتور( | مانت |
عملکرد نوآورانه: کنترل بوکه در عمل
در بسیاری از لنزها، بوکه نتیجهی طراحی نوری ثابت است. اما در این لنز، کاربر میتواند میزان کرویشدگی را از طریق حلقهای روی بدنه تغییر دهد و بدین ترتیب، ظاهر بوکه را از حالت ملایم و کرهای به حالت تیزتر و حلقهای تبدیل کند.
در عمل، این ویژگی به شما اجازه میدهد با چرخاندن یک حلقه فیزیکی، پسزمینه عکس را بهدلخواه تغییر دهید؛ از بوکهای نرم و لطیف در نور روز گرفته تا جلوهای تند و خلاقانه در نور شب با منابع نوری نقطهای.
تحلیل اپتیکی و رفتاری
- در مرکز تصویر وضوح بسیار خوبی دیده میشود، حتی در بازترین دیافراگم.
- در لبهها، بهویژه هنگام تغییر کرویشدگی، افت وضوح و افزایش انحرافات رنگی (Chromatic Aberration) مشاهده میشود.
- کنتراست کلی تصویر مناسب است و در دیافراگمهای بستهتر، به بالاترین سطح خود میرسد.
- بوکه در حالت خنثی، نرم و دایرهایست. با افزایش SA، لبههای بوکه حالت تیزتر و حبابیتری پیدا میکنند که برای عکاسی هنری یا سبکهای خاص بسیار مفید است.
کاربرد در ژانرهای مختلف عکاسی
پرتره: این لنز برای پرتره طراحی شده است. بوکه خلاقانه، جداسازی عالی سوژه از پسزمینه، و بازتولید پوست با رنگ طبیعی، آن را به ابزاری ایدهآل تبدیل کرده است.
خیابانی: به دلیل طراحی فشرده و مانوال بودن، در عکاسی خیابانی باید با دقت از آن استفاده کرد، اما امکان بوکه متفاوت در صحنههای روزمره، وجهی خاص به عکسها میدهد.
عکاسی هنری و مفهومی: قابلیت تنظیم ظاهر بوکه، امکان ایجاد تصاویر مفهومی با جلوههای ویژه را فراهم میکند.
مقایسه با لنزهای پرتره رقیب
| فاصله کانونی | دیافراگم | نوع فوکوس | قابلیت بوکه خلاقانه | قیمت تقریبی | لنز |
| 75mm | f/1.8 | دستی | قابل تنظیم | 800 دلار | Voigtländer 75mm f/1.8 |
| 85mm | f/1.4 | خودکار | سینمایی، ملایم | 1800 دلار | Sony FE 85mm f/1.4 GM |
| 85mm | f/1.2 | خودکار | کلاسیک، نرم | 2800 دلار | Canon RF 85mm f/1.2L |
| 90mm | f/1.25 | دستی | تند و شدید | 500 دلار | TTArtisan 90mm f/1.25 |
در مقایسه میان چند لنز پرتره مطرح در بازار، لنز Voigtländer Portrait Heliar 75mm f/1.8 جایگاهی ویژه دارد. این لنز با فاصله کانونی ۷۵ میلیمتر، دیافراگم f/1.8 و فوکوس کاملاً دستی عرضه میشود و برخلاف سایر رقبا، دارای حلقهای اختصاصی برای تنظیم جلوه بوکه است که امکان خلاقیت مستقیم و فیزیکی را برای عکاس فراهم میکند. در مقایسه، لنز Sony FE 85mm f/1.4 GM با فوکوس خودکار، بوکهای سینمایی و ملایم ارائه میدهد و قیمتی نزدیک به ۱۸۰۰ دلار دارد. Canon RF 85mm f/1.2L نیز با بوکه کلاسیک و کیفیت نوری بینظیر، قیمتی حدود ۲۸۰۰ دلار را شامل میشود و بیشتر برای کاربران حرفهای طراحی شده است. در سوی دیگر، لنز TTArtisan 90mm f/1.25 با قیمت پایینتر (حدود ۵۰۰ دلار) بوکهای تند و شدید ارائه میدهد اما فاقد کنترل فیزیکی بوکه و نیز فاقد سیستم فوکوس خودکار است. در مجموع، لنز Voigtländer با وجود آنکه نه سریعترین (از نظر گشودگی دیافراگم) و نه گرانترین گزینه در میان این رقباست، اما تنها مدلی است که امکان کنترل دستی و خلاقانه بوکه را بهشکل فیزیکی و دقیق در اختیار عکاس قرار میدهد. این ویژگی، آن را به ابزاری خاص برای هنرمندان تصویر بدل کرده است.
مزایا و معایب
لنز Voigtländer Portrait Heliar 75mm f/1.8 مزایای قابلتوجهی دارد که آن را برای عکاسان حرفهای و خلاق به گزینهای متمایز تبدیل میکند. از مهمترین نقاط قوت آن میتوان به طراحی نوری نوآورانه با قابلیت کنترل بوکه اشاره کرد که امکان تنظیم جلوه پسزمینه را بسته به نیاز عکاس فراهم میکند. همچنین، این لنز دارای کیفیت ساخت بالا با بدنهای تمام فلزی است که حس کلاسیک و دوام حرفهای را به کاربر منتقل میکند. عملکرد آن در مرکز تصویر بسیار دقیق و شارپ است و حلقهی دیافراگم آن با کلیکهای محسوس و دقیق، تجربهای لذتبخش در کنترل نوردهی ارائه میدهد. این ترکیب از ویژگیها، آن را به ابزاری ایدهآل برای عکاسی در ژانرهای خلاقانه و مفهومی تبدیل کرده است.
با این حال، این لنز بدون ضعف هم نیست. از جمله معایب آن میتوان به نیاز به مهارت در فوکوس دستی اشاره کرد؛ مسئلهای که ممکن است برای کاربران تازهکار چالشبرانگیز باشد. همچنین، در برخی سطوح تنظیم انحراف کروی (SA)، احتمال بروز انحرافات رنگی یا Chromatic Aberration افزایش مییابد. نبود فوکوس خودکار و سیستم تثبیتکننده تصویر نیز در محیطهای سریع یا عکاسی دستی میتواند محدودکننده باشد. در نهایت، اگرچه قیمت آن نسبت به برخی رقبای حرفهای پایینتر است، اما همچنان برای کاربران آماتور یا نیمهحرفهای کمی گران بهنظر میرسد. با این وجود، برای عکاسان جدی که به دنبال کنترل حداکثری و جلوه بصری منحصربهفرد هستند، این لنز ارزش سرمایهگذاری را دارد.
تجربه کاربران و نقدهای اولیه
بررسیهای اولیه از سایتهایی مانند DPReview و Cosina Japan حاکی از استقبال گرم کاربران حرفهای از این لنز است. بسیاری از عکاسان، کنترل بوکه را “بازی تغییردهنده در عکاسی پرتره” توصیف کردهاند. در مقابل، عدهای نیز معتقدند نبود فوکوس خودکار میتواند در محیطهای پویای عکاسی، مانند مراسم یا خیابانی، چالشبرانگیز باشد.
نتیجهگیری؛ ابزاری برای خلاقیت کنترلشده
لنز Voigtländer Portrait Heliar 75mm f/1.8 نه یک ابزار عمومی، بلکه یک لنز خاص برای عکاسان خاص است. اگر به دنبال کنترل کامل بر نحوه نمایش پسزمینه، خلاقیت در نمایش عمق میدان، و بیان متفاوت هستید، این لنز میتواند به یکی از ابزارهای اصلی شما تبدیل شود.
این لنز نه برای همه، بلکه برای کسانی ساخته شده که فرآیند تصویرسازی را با دقت دنبال میکنند، با نور و فرم بازی میکنند، و دوست دارند سبک منحصر بهفردی در آثارشان داشته باشند.
منابع :
