محسن راستانی درگذشت؛ نگاهی به زندگی و آثار عکاس «خانواده ایرانی»
انتشار: ۴ دقیقه مطالعه
محسن راستانی، عکاس مستند، خبری و مدرس عکاسی، صبح سوم آبان ۱۴۰۵ پس از یک دوره بیماری درگذشت. او خالق مجموعه «خانواده ایرانی» و از چهره‌های شناخته‌شده عکاسی اجتماعی ایران بود. بر اساس تاریخ تولد ثبت‌شده در مؤسسه هنرمندان پیشکسوت، راستانی هنگام درگذشت ۶۷ سال داشت و در شصت‌وهشتمین سال زندگی خود بود.
خبر درگذشت او را سیف‌الله صمدیان اعلام کرد. به گزارش ایسنا، صمدیان در پیام خود زمان درگذشت را ساعت ۷:۳۰ صبح سوم آبان عنوان کرده است. درگذشت راستانی پایان کارنامه‌ای چنددهه‌ای است که عکاسی جنگ، روایت زندگی روزمره، فعالیت مطبوعاتی و آموزش عکاسی را در بر می‌گرفت.
تاریخ تولد و سن محسن راستانی
در زندگی‌نامه منتشرشده در وب‌سایت مؤسسه هنرمندان پیشکسوت، تاریخ تولد محسن راستانی ۶ دی ۱۳۳۷ در خرمشهر ثبت شده است. بنابراین او در سوم آبان ۱۴۰۵ هنوز به زادروز ۶۸سالگی خود نرسیده بود. تعبیر دقیق سن او «۶۷ سال کامل» یا «در شصت‌وهشتمین سال زندگی» است؛ هرچند برخی گزارش‌های اولیه خبر درگذشت، سن او را ۶۸ سال ذکر کرده‌اند.
از عکاسی جنگ تا روایت جامعه
راستانی فعالیت جدی عکاسی را هم‌زمان با جنگ ایران و عراق دنبال کرد. حضور در موقعیت‌های جنگی و توجه به زندگی انسان‌ها از بخش‌های مهم تجربه حرفه‌ای او بود. کارنامه او به ایران محدود نماند و عکاسی در لبنان و بوسنی نیز در آن جای گرفت. زندگی‌نامه او در حراج تهران نیز به ثبت رویدادهای جنگ در این مناطق اشاره کرده است.
در کنار عکس‌های جنگ، نام راستانی با مجموعه «خانواده ایرانی» گره خورده است؛ پروژه‌ای که خانواده و جامعه ایران را موضوع عکاسی قرار می‌داد. مجموعه «تیپ‌های اجتماعی شهر تهران» نیز از دیگر پروژه‌های او بود. این بخش از آثارش نشان می‌دهد که توجه او به انسان‌ها، فراتر از رویدادهای خبری و میدان جنگ ادامه داشت.
سوابق مطبوعاتی، تدریس و فعالیت صنفی
راستانی دانش‌آموخته کارشناسی عکاسی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود و در همین دانشکده نیز تدریس کرد. عکاسی برای خبرگزاری جمهوری اسلامی در سال ۱۳۵۹، مسئولیت بخش عکاسی جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران و دبیری عکس مجله «تصویر» و روزنامه «صبح امروز» از سوابق حرفه‌ای اوست.
او از اعضای هیئت مؤسس انجمن صنفی عکاسان مطبوعات ایران و انجمن عکاسان ایران بود. داوری رویدادهای عکاسی و حضور در نمایشگاه‌های داخلی و خارجی نیز در کارنامه‌اش دیده می‌شود. بنا بر اطلاعات حراج تهران، آثار راستانی در دوسالانه ونیز سال ۱۳۸۰ نیز به نمایش درآمده بود.
میراث محسن راستانی، علاوه بر عکس‌هایش، در آموزش و فعالیت صنفی او نیز باقی می‌ماند؛ کارنامه‌ای که روایت تصویری جنگ و جامعه را با انتقال تجربه به نسل‌های بعدی عکاسان پیوند داد.
گزیده‌ای از آثار محسن راستانی؛ مجموعه خانواده ایرانی
سه عکس زیر از مجموعه «خانواده ایرانی» انتخاب شده‌اند. تصاویر با نسبت اصلی نمایش داده می‌شوند؛ نام‌گذاری شماره‌ها مطابق فهرست گالری راه ابریشم است.
منابع: مؤسسه هنرمندان پیشکسوت، حراج تهران و گزارش ایسنا به نقل از دنیای اقتصاد.
در دنیایی که مملو از تصاویر و کلمات است، من در تقاطع این دو قلمرو، جایی که عکاسی و نویسندگی با هم آمیخته می‌شوند، زندگی می‌کنم.
دیدگاه‌ها