فیلتر پولاریزه دایرهای (Circular Polarizer یا CPL) یکی از کاربردیترین فیلترها در عکاسی است که به شما کمک میکند بازتابهای مزاحم را حذف کنید، رنگها را زندهتر نشان دهید و کنتراست تصویر را افزایش دهید. بسیاری از عکاسان منظره، طبیعت و حتی عکاسان شهری از این فیلتر برای بهبود کیفیت تصاویر استفاده میکنند.
اگر تا به حال از یک عینک آفتابی باکیفیت استفاده کرده باشید، احتمالاً متوجه شدهاید که رنگها عمیقتر دیده میشوند و بازتاب نور کمتر است. فیلتر پولاریزه دقیقاً همین کار را برای دوربین انجام میدهد.
فیلتر پولاریزه چه کاری انجام میدهد؟
به طور ساده، فیلتر پولاریزه با حذف نورهای بازتابی از سطوح غیر فلزی مانند آب، شیشه یا برگ گیاهان، باعث میشود تصویر واضحتر و با کنتراست بالاتر ثبت شود.
مهمترین کاربردهای این فیلتر در عکاسی عبارتاند از:
- کاهش بازتاب نور روی آب و شیشه
- افزایش کنتراست و عمق رنگها
- عمیقتر نشان دادن رنگ آسمان آبی
- کاهش هِیز یا مه نوری در عکسهای منظره
- ثبت جزئیات بیشتر در سوژهها
به همین دلیل فیلتر CPL یکی از ابزارهای محبوب در عکاسی منظره (Landscape Photography) محسوب میشود.
تفاوت فیلتر پولاریزه خطی و دایرهای
در گذشته فیلترهای پولاریزه بیشتر به صورت خطی (Linear Polarizer) تولید میشدند. اما با پیشرفت دوربینها و اضافه شدن سیستمهای فوکوس و نوردهی خودکار، استفاده از این نوع فیلترها ممکن است در عملکرد دوربین اختلال ایجاد کند.
فیلترهای پولاریزه دایرهای (Circular Polarizer) دارای یک لایه اضافی به نام Quarter Wave Plate هستند که نور را به شکلی تبدیل میکند که با سیستمهای Autofocus و Auto Exposure دوربینهای مدرن سازگار باشد.
به همین دلیل امروزه تقریباً تمام عکاسان از فیلتر CPL استفاده میکنند.
نحوه استفاده از فیلتر پولاریزه
استفاده از فیلتر پولاریزه بسیار ساده است. این فیلتر از دو حلقه تشکیل شده و حلقه جلویی آن میچرخد. با چرخاندن این قسمت میتوانید میزان تأثیر فیلتر را روی تصویر کنترل کنید.
مراحل استفاده:
- فیلتر را روی لنز دوربین ببندید.
- از داخل منظرهیاب یا نمایشگر دوربین به صحنه نگاه کنید.
- حلقه جلویی فیلتر را بچرخانید.
- نقطهای را انتخاب کنید که تصویر بهترین کنتراست و رنگ را دارد.
این روش سادهترین راه برای تنظیم اثر پولاریزه است.
بهترین زاویه استفاده از فیلتر پولاریزه
فیلتر پولاریزه زمانی بیشترین اثر را دارد که زاویه شما نسبت به خورشید حدود ۹۰ درجه باشد. در این حالت آسمان آبی عمیقتر و بازتابها کمتر میشوند.
اگر مستقیم به سمت خورشید عکاسی کنید، تأثیر این فیلتر بسیار کم خواهد بود.
چه زمانی نباید از فیلتر پولاریزه استفاده کرد؟
در برخی شرایط بهتر است فیلتر را از روی لنز بردارید:
- هنگام عکاسی مستقیم از خورشید
- در عکسهای طلوع و غروب خورشید
- در شرایط نور بسیار کم
- زمانی که احتمال ایجاد فلر لنز وجود دارد
وجود شیشه اضافی روی لنز میتواند باعث Lens Flare یا کاهش کیفیت تصویر شود.
نکته مهم در استفاده از لنزهای واید
اگر از لنزهای فوقواید (Ultra Wide) استفاده میکنید، ممکن است اثر پولاریزه در آسمان به صورت یکنواخت دیده نشود. در این حالت بخشی از آسمان تیره و بخشی دیگر روشنتر ثبت میشود که ممکن است غیرطبیعی به نظر برسد.
برای جلوگیری از این مشکل بهتر است میزان چرخش فیلتر را با دقت تنظیم کنید.
کاهش نور در فیلتر پولاریزه
یکی از ویژگیهای فیلترهای CPL این است که مقداری از نور ورودی به لنز را جذب میکنند. معمولاً این مقدار بین ۱ تا ۳ استاپ نور است.
به همین دلیل در برخی شرایط ممکن است:
- سرعت شاتر کاهش پیدا کند
- نیاز به افزایش ISO داشته باشید
- یا از سهپایه استفاده کنید
به همین دلیل این فیلتر برای عکاسی در نور کم چندان مناسب نیست.
جمعبندی
فیلتر پولاریزه دایرهای یکی از مهمترین ابزارها برای بهبود کیفیت عکسهاست. این فیلتر با کاهش بازتاب نور، افزایش کنتراست و اشباع رنگها، به شما کمک میکند تصاویر حرفهایتر ثبت کنید.
اگر به عکاسی منظره، طبیعت یا سفر علاقه دارید، داشتن یک فیلتر CPL باکیفیت میتواند تفاوت قابلتوجهی در نتیجه نهایی عکسهای شما ایجاد کند.
